لرزش خودرو هنگام ترمزگیری دلایل مختلفی دارد. هرچند برخی رانندگان این مشکل را نادیده می‌گیرند، اما لرزش هنگام ترمز می‌تواند نشانه وجود ایراد در سیستم ترمز، جلوبندی یا چرخ‌های خودرو باشد و بی‌توجهی به آن ممکن است ایمنی خودرو را به خطر بیاندازد.

تاب برداشتن دیسک ترمز
شایع‌ترین علت لرزش خودرو هنگام ترمزگیری، تاب برداشتن دیسک ترمز است. دیسک ترمز باید سطحی کاملاً صاف و یکنواخت داشته باشد تا لنت بتواند به‌طور یکسان روی آن فشار وارد کند.

اما در اثر ترمزگیری‌های شدید و مکرر، به‌خصوص در جاده‌های کوهستانی یا رانندگی‌های پرفشار، دمای دیسک به شدت افزایش پیدا می‌کند. اگر در همین شرایط دیسک ناگهان خنک شود، برای مثال خودرو وارد آب شود یا شست‌وشوی خودرو بلافاصله پس از رانندگی انجام شود، احتمال تاب برداشتن آن وجود دارد.

در این حالت هنگام چرخش چرخ‌ها، لنت به‌صورت یکنواخت با دیسک تماس پیدا نمی‌کند و همین موضوع باعث ایجاد ضربه‌های متوالی و لرزش در پدال و فرمان می‌شود.

کیفیت پایین دیسک و لنت
در سال‌های اخیر استفاده از قطعات غیراستاندارد و متفرقه در بازار قطعات یدکی افزایش یافته است. برخی دیسک‌های ترمز از آلیاژهای نامرغوب تولید می‌شوند و مقاومت کافی در برابر حرارت ندارند.

همچنین لنت‌های بی‌کیفیت می‌توانند به مرور باعث ایجاد نقاط داغ روی سطح دیسک شوند. این نقاط داغ موجب تغییر شکل موضعی دیسک و ایجاد لرزش هنگام ترمزگیری خواهند شد.

به همین دلیل گاهی خودرویی که به‌تازگی تعمیر شده است نیز دچار لرزش ترمز می‌شود، زیرا مشکل از کیفیت قطعات نصب‌شده است، نه از عمر آن‌ها.

خرابی جلوبندی؛ مشکلی که خود را هنگام ترمز نشان می‌دهد
گاهی منبع لرزش اصلاً سیستم ترمز نیست. خرابی قطعات جلوبندی مانند سیبک‌ها، بوش‌ها، طبق‌ها یا مفصل‌های سیستم تعلیق نیز می‌تواند هنگام ترمزگیری خود را نشان دهد.

زمانی که راننده ترمز می‌گیرد، وزن خودرو به سمت جلو منتقل می‌شود. اگر قطعات جلوبندی دچار لقی یا فرسودگی باشند، این انتقال وزن باعث ایجاد لرزش در فرمان و بدنه خواهد شد.

در چنین شرایطی حتا تعویض دیسک و لنت نیز مشکل را برطرف نمی‌کند، زیرا منشأ اصلی لرزش در سیستم تعلیق قرار دارد.

بالانس نبودن چرخ‌ها
چرخ‌های نامیزان یا بالانس نبودن لاستیک‌ها نیز می‌توانند لرزش‌هایی ایجاد کنند که در زمان ترمزگیری شدیدتر احساس می‌شوند.

معمولاً اگر خودرو در سرعت‌های بالا نیز دچار لرزش باشد، احتمال وجود مشکل در بالانس چرخ‌ها افزایش پیدا می‌کند. هرچند این ایراد مستقیماً مربوط به ترمز نیست، اما می‌تواند لرزش‌های موجود را تشدید کند و تشخیص علت اصلی را دشوارتر سازد.

خرابی بلبرینگ چرخ
بلبرینگ چرخ وظیفه دارد چرخش نرم و روان چرخ‌ها را تضمین کند. هنگامی که این قطعه فرسوده یا آسیب‌دیده شود، چرخ دیگر به‌صورت کاملاً یکنواخت حرکت نمی‌کند.

در نتیجه هنگام ترمزگیری فشارهای اضافی به مجموعه ترمز وارد شده و لرزش‌هایی در فرمان یا اتاق خودرو احساس می‌شود. معمولاً خرابی بلبرینگ علاوه بر لرزش با صداهای غیرعادی نیز همراه است.

گیر کردن کالیپر ترمز
در خودروهای مجهز به ترمز دیسکی، کالیپر وظیفه فشردن لنت‌ها روی دیسک را بر عهده دارد. اگر پیستون کالیپر به دلیل آلودگی، زنگ‌زدگی یا فرسودگی به درستی حرکت نکند، فشار لنت‌ها روی دیسک نامتقارن خواهد شد.

این موضوع باعث سایش نامنظم لنت‌ها و ایجاد لرزش در هنگام ترمزگیری می‌شود. در برخی موارد نیز خودرو هنگام ترمز به یک سمت کشیده می‌شود که می‌تواند نشانه خرابی کالیپر باشد.

لرزش فرمان یا پدال؛ هر کدام چه معنایی دارند؟
محل احساس لرزش می‌تواند سرنخ مهمی برای تشخیص عیب باشد. اگر لرزش بیش‌تر در فرمان احساس شود، معمولاً مشکل به دیسک‌های جلو، جلوبندی یا چرخ‌های جلو مربوط است، اما اگر لرزش عمدتاً در پدال ترمز دیده شود، احتمال تاب برداشتن دیسک‌ها یا وجود ایراد در مجموعه ترمز بیش‌تر خواهد بود.

لرزش کل خودرو نیز می‌تواند نشان‌دهنده وجود مشکلات گسترده‌تر در سیستم تعلیق، چرخ‌ها یا حتا دیسک‌های عقب باشد.

آیا می‌توان با خودرویی که هنگام ترمز می‌لرزد رانندگی کرد؟
در بسیاری از موارد خودرو همچنان قابلیت حرکت دارد، اما ادامه رانندگی با چنین وضعیتی توصیه نمی‌شود. لرزش هنگام ترمز نشان می‌دهد بخشی از سیستم ترمز یا تعلیق خودرو در شرایط استاندارد کار نمی‌کند.

در مراحل اولیه ممکن است تنها با تراش یا تعویض دیسک مشکل برطرف شود، اما بی‌توجهی به آن می‌تواند باعث افزایش استهلاک قطعات، کاهش قدرت ترمزگیری و حتا افزایش خطر تصادف شود.

نکته مهم این است که هرچه تشخیص و رفع عیب زودتر انجام شود، هزینه تعمیر کم‌تر و ایمنی خودرو بیش‌تر خواهد بود. در بسیاری از موارد لرزش ترمز از یک ایراد کوچک آغاز می‌شود، اما اگر نادیده گرفته شود می‌تواند به خرابی‌های گسترده‌تر و هزینه‌های سنگین‌تر منجر شود.